|
W ramach projektu edukacyjnego "Wędrówki po Gminie Gnojnik" każda klasa wraz z wychowawcą odbyła pieszą wycieczkę do jednej z miejscowosci gminy. A oto zebrane informacje :
GMINA GNOJNIK leży na północnym skraju Pogórza Wiśnickiego, przy drodze krajowej nr 75 prowadzącej z Brzeska do Nowego Sącza, pośrodku trójkąta wyznaczonego przez najważniejsze ośrodki miejskie województwa małopolskiego: Kraków, Tarnów i Nowy Sącz. Przez jej teren przepływa rzeka Uszwica. Zajmuje obszar 55 km (dokładnie: 5489 ha ) w tym 4023 ha użytków rolnych. Zamieszkuje ją 7015 osób.
W jej skład wchodzi 7 sołectw:
o zróżnicowanej wielkości, tak pod względem liczby mieszkańców jak powierzchni użytków rolnych, przy czym- co zdarza się rzadko- ranking wg powierzchni pokrywa się dokładnie z rankingiem wg liczby mieszkańców.
GOSPRZYDOWA
HISTORIA
Pierwszą wzmiankę o wiosce Gosprzydowej spotkamy u Jana Długosza pod rokiem 1215. Należy jednak zaznaczyć, że jest to wzmianka o wiosce, a nie o parafii.
Gosprzydowa istniała już przed 1215 rokiem i należała w tym czasie do dóbr biskupa krakowskiego, który w 1215 roku oddał ją kapitule krakowskiej jako dziesięcinę snopową.
zauważyć, że źródła historyczne nie są zgodne co do pierw Druga wzmianka o wiosce pojawiła się w roku 1325.
Należy otnej nazwy wioski. "Monumenta Poloniae Viticana" wymienia nazwę Lobertos Gotfridi. Jan Długosz wieś ta nazywa się Gothprzydowa lub jeszcze inną nazwę: Wolya Gotfridi.
Jak wynika z opracowania Ad aeternam rei Memoriam, w dokumentach archiwalnych z roku 1440 wioska ta nosiła nazwę Gotfrydowa.
Prawdopodobnie w okresie średniowiecza właścicielami Gosprzydowej byli Wielogłowscy.
Ostatnią właścicielką posiadłości w Gosprzydowej pochodzącą z rodu Wielogłowskich, była Barbara Wielogłowska, która swój majątek sprzedała Janowi Komarowi w 1798r.
W latach 1876-1912 właściciele wioski zmieniali się co kilka lat. Byli nimi między innymi:
- Antoni Łuszczkiewicz,
- Zdzisław Włodek żonaty z Albiną Götzówną z Okocimia,
- Hipolit Markuszewski z Podola,
- Antoni Górski - profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego,
- Józef Romer
- Mieczysław Zieliński.
Ostatnim właścicielem był Zygmunt Grabieński Christiani, który w roku 1912 rozparcelował obszar dworski.
Trudna do odtworzenia wydaje się być historia parafii gosprzydowskiej. Jak już wcześniej wspomniano, pierwszą wzmiankę o parafii gosprzydowskiej można spotkać w "Monumenta Poloniae Viticana" /Acta Camerae Apostolicae/ pod rokiem 1325. Kronika parafialna podaje, że do założenia parafii przyczynił się tutejszy dziedzic Wielogłowski, który był sukcesorem na majątku ziemskim po Gotfrydzie. Dzięki ich fundacji istnieje dziś stara chrzcielnica z wyrzeźbionym herbem Wielogłowskich. Około 1530 roku właściciel tutejszych posiadłości ks. Jakub Wielogłowski zapisał duży obszar ziemi kościołowi gosprzydowskiemu.
Kościół w parafii musiał istnieć od początku parafii, więc na pewno od 1325r. W Schematyzmach Diecezjalnych podawana jest ogólnie data 1444 r. Schematyzmy opierają się w tym względzie na bardzo ważnym dokumencie Jana Długosza, który w "Liber Beneficjorum" zamieszcza pod rokiem 1440 wzmiankę, z której wynika, że w 1440 roku Gosprzydowa chlubiła się drewnianym kościołem dedykowanym Najświętszej Maryi Pannie.
Rzecz oczywista, iż przed rokiem 1440 kościół już musiał istnieć skoro w roku 1325 parafia miała swego duszpasterza Stefana. Jak rozwijała się parafia od 1440 roku, jacy proboszczowie przewodzili ludowi trudno dociec, albowiem od tego czasu aż do roku 1677 nie ma w parafii dokumentów na ten temat.
Rok 1697 był świadkiem ukończenia nowego, do dziś istniejącego kościoła. Z dawnego nie ma ani śladu. Nową świątynię wzniesiono za ks. Macieja Jantkiewicza /1684-1710/ oraz jego wikariusza kooperatora Grzegorza Grodzińskiego, ze składek pobożnych katolików. Kościół zbudowany z drzewa modrzewiowego za patronkę ma św. Urszulę z towarzyszkami.
Chronologiczne zestawienie dziejów wioski i parafii zawarto na stronie: Chronologia dziejów wioski i parafii
w początkowym okresie jej istnienia. Zachowane akta obejmują dzieje parafii dopiero od roku 1677, lecz ze źródeł historycznych można wywnioskować, że parafia istniała już w roku 1325.
Wioska położona jest na kilku pagórkach. Całą wieś można podzielić na kilka odrębnych przysiółków, z których każdy ma własną nazwę.
W krajobraz gosprzydowskich przysiółków wpisują się piękne przydrożne kapliczki i figurki.
W środku wsi stoi niewielki kościół. 150 m na północny wschód od koścoła stoi budynek szkoły podstawowej.
Wioska liczy około tysiąca mieszkańców. Głównym źródłem ich utrzymania jest uprawa roli. Niektórzy jednak szukają pracy gdzie indziej: w pobliskich miejscowościach lub wyjeżdżają za granicę Polski.
W organizacji wioski społeczne przywództwo sprawuje sołtys, którym jest Kazimierz Serafin, wybrany na drugą kadencję w demokratycznych wyborach.
.
Parafia Gosprzydowa należy do Diecezji Tarnowskiej. W roku 1972 dekretem Kurii Diecezjalnej włączona została do Dekanatu Brzeskiego.
Od sierpnia 2000 roku proboszczem parafii jest ks. mgr Tadeusz Świderski.
.
Podobno pierwszym proboszczem był ks. Stefan(tak wynika z zachowanych dokumentów).. Następnym proboszczem, o którym mówią dokumenty jest ks. Maciej Jantkiewicz.
Również siły natury wywierały wpływ na rozwój parafii. Nawiedzające wioskę klęski żywiołowe zawsze mobilizowały tą mieszkańców do pracy i poświęcenia.
KOŚCIÓŁ
 W samym środku wsi stoi niewielki kościół. Jest drewniany, o barokowej konstrukcji. Był kilkakrotnie odnawiany m.in. w: 1916, 1950 r. i w latach 60. XX w. Jest to już drugi kościół, odnotowany w dziejach Gosprzydowej. Pierwszy bowiem zbudowany był około 1440r., przez ówczesnych właścicieli wsi - Wielogłowskich. W 1954 r. do prezbiterium została dołączona kaplica-jest ona pokryta dachem kopułowym, a prezbiterium i nawa stromym dachem wielopołaciowym. Na północy znajduje się zakrystia, a na południu kaplica. Główny ołtarz przedstawia obraz Najświętszej Maryi Panny, który został namalowany na drzewie. Na uwagę zasługują również: ambona, chrzcielnica oraz kropielnica..
Kościół jest drewniany, oszalowany i pokryty gontami. . W kalenicy dachu znajduje się wieżyczka na sygnaturkę z latarnią. Kościół ma jedną nawę. Węższe od nawy prezbiterium jest zamknięte trójbocznie. Nawa i prezbiterium otoczone są otwartymi podcieniami.
Na uwagę zasługuje również przepiękny wystrój kościoła. Przeważają w nim elementy pochodzące z z XVII-XVIII w. Z tego okresu pochodzą między innymi ołtarze oraz zabytkowa ambona. Do cennych zabytków w świątyni zaliczyć trzeba również gotycką chrzcielnicę oraz kropielnicę
W kościele mieszczą się cztery barokowe ołtarze:
- ołtarz główny rokokowy,
- dwa ołtarze boczne,
- ołtarz Grobu Bożego w kaplicy.
Do gotyckiego wystroju kościoła należał również tryptykowy ołtarz składający się z obrazu środkowego i dwóch ruchomych skrzydeł. Obecnie tryptyk znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie.
Dzwonnica
 Obok kościoła znajduje się drewniana,wolno stojąca dwukondygnacyjna dzwonnica z XVII wieku o konstrukcji słupowo-szkieletowej.
W 2002 roku grupa ekspertów przeprowadziła szczegółowych oględzin kościoła, które wykazały, że świątynie wymagają niezwłocznego remontu.
Lata 2003 oraz 2004 to okres prac mających na celu podtrzymanie zabytków Gosprzydowej- Remont kościoła i dzwonnicy.
W roku 2005 odnowiona światynia została zgłoszona do ogólnopolskiego konkursu pod nazwą "Zabytek zadbany" organizowanego przez Generalnego Konserwatora Zabytów. Została wyróżniona jako najlepiej zadbany obiekt w województwie małopolskim.
Galeria zdjęć
  
  
GNOJNIK
Gnojnik położony jest w dolinie rzeki Uszwicy, na malowniczych wzniesieniach Pogórza Wiśnickiego, wzdłuż trasy Brzesko - Nowy Sącz. Wieś zamieszkuje 2224 mieszkańców, jest to największa wieś Gminy Gnojnik.
Krótki zarys historii Gnojnika
Dzieje wsi Gnojnik, mimo iż jest ona stosunkowo małą wsią, są dość bogate. Wieś ta, której początki sięgają wczesnego średniowiecza stała się parafią prawdopodobnie już w drugiej połowie XII wieku (ok. 1160). Wioska Gnojnik należy niewątpliwie do najstarszych w okolicach Czchowa i Lipnicy. Niestety nie zachowały się żadne dokumenty odnośnie jej powstania i lokalizacji na prawie niemieckim.
Najstarsze wiadomości o Gnojniku pochodzą z 1215 roku, kiedy to biskup krakowski Wincenty Kadłubek darował Kapitule Krakowskiej dziesięciny z 19 wsi położonych obok Czchowa, a w tym m.in. dziesięcinę ze wsi Gnojnik. Powstanie wioski należy wiązać z historią Czchowa, w którym istniało grodzisko wczesnohistoryczne. Być może, iż we wczesnym średniowieczu Gnojnik był wsią służebną mającą za zadanie hodowlę bydła i koni na użytek grodu czchowskiego na co wskazywała by jego nazwa.
Ponieważ nie znamy dokładnej daty powstania wsi, oraz z braku dokumentów trudno jest prześledzić dokładne etapy rozwoju wsi Gnojnik. Najprawdopodobniej na większej części obszarów, które dziś są polami uprawnymi, rozciągały się lasy, które przez karczowanie zamieniano na grunt przydatny pod uprawę.
Próby wytłumaczenia nazwy wsi Gnojnik, choć są ciekawe, nie dają ostatecznego rozwiązania. Najprawdopodobniej nazwa Gnojnik mogła powstać od urodzajnej ziemi, wydającej bogate plony, która była nawożona gnojnikiem, czyli obornikiem. Inni twierdzą iż wywodzi się od sposobu zapłaty daniny, którą mieszkańcy tej wioski we wczesnym średniowieczu byli zobowiązani oddawać dla dworu w formie pewnej liczby furmanek przy wywożeniu czy rozrzucaniu gnoju. Do tej pory jednak językoznawcy, jak również historycy nie mają wyraźnie wyrobionego zdania odnośnie nazwy Gnojnik. Pewnym jest natomiast, że w XII wieku należał Gnojnik do kasztelani wiśnieckiej a dziedzicowie tej wsi-Piotr Kmita i Jan Wielkopolski, piastowali urząd wojewody krakowskiego.
Podstawowym zajęciem gnojniczan była uprawa roli i produkcja zboża. Obok dworu i plebani karczma i gospodarstwo karczmarza stanowiły ośrodek życia społeczno-gospodarczego ówczesnej wsi.
W roku 1784 istniejący na wsi samorząd rozszerzono. Każda wieś miała mieć swoją starszyznę złożoną z wójta, mianowanego przez dziedzica na trzy lub cztery lata. Wójt i przysięgli tworzyli także sąd gromadzki załatwiający spory między poddanymi. Na podstawie metryk da się wyśledzić niektóre nazwiska wójtów i przysiężnych z tych czasów. W 1782 roku wójtem był Piotr Wiśniowski, zaś w 1973 roku Franciszek Gneleński, który sprawował ten urząd także w latach 1796, 1801, 1804, 1812, 1814. Inni wójtowie z tych czasów to Sikora Bartłomiej (1820), Białka (1793), i Horosin (1792). Są także znane a tych czasów nazwiska przysięgłych w Gnojniku a mianowicie: Piłat Grzegorz (1790), Piłat Wojciech (1791), Horosin Wawrzyniec (1790, 1796), Wilk Łukasz (1801,1805 ), Jankos Józef (1810), Stalmach Michał
Z kolei w końcu XIV wieku Gnojnik i okoliczne miejscowości miały swoją administrację w powiecie sądecko-czchowskim. Taki stan aż do rozbiorów Polski. Potem władze austriackie przyłączyły Gnojnik do cyrkułu bocheńskiego, a w 1867 do powiatu brzeskiego. Od 1 stycznia 1973 roku Gnojnik jest siedzibą gminy, w skład której wchodzi siedem miejscowości.
Władze Gminy Gnonik:
Wójt Gminy - Wojciech Rzepa
Z-ca Wójta - mgr Stanisław Kowalczyk
Sekretarz Gminy - mgr inż. Paweł Prus
Skarbnik Gminy - Bożena Czarna
Kierownik USC - Teresa Bugajska
Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy - Anna Boczarska
Dyrektor Zespołu Obsługi Szkół i Przedszkoli - mgr Halina Cabała
Infrastruktura i gospodarka Gnojnika
Gnojnik posiada dobrze rozwiniętą i utrzymana siec dróg oraz kompleksowo rozwiązane sprawy telefonizacji i gazyfikacji. We wsi szczególna wagę przywiązuje się do przedsięwzięć związanych z ochrona środowiska, co ma szczególne znaczenie dla upraw ekologicznych. Uruchomiona została oczyszczalnia ścieków oparta o najnowsze osiągnięcia technologiczne.
Gnojnik ma charakter typowo rolniczy z przewagą gospodarstw średniej wielkości. Ze względu na niski poziom nawożenia, brak uciążliwych zakładów pracy, rolnictwo przybiera tutaj charakter ekologiczny. We wsi działają ponadto podmioty gospodarcze specjalizujące się w handlu i usługach.
W Gnojniku znajdują się dwie apteki w tym jedna prywatna "Pod dębem" oraz Niepubliczny Zespół Opieki Zdrowotnej. Działa jeden bank spółdzielczy, urząd pocztowy. Na terenie Gnojnik istnieje również stacja paliw CMC, stacja AUTO - GAZ "LPG". W Gnojniku jest wiele sklepów spożywczo , przemysłowych, odzieżowych.
Szkoła w Gnojniku
Po wojnie światowej nauczycielstwo zaczyna prowadzić prace kulturalne na wsi urządzając różne wieczorki i przedstawienia oraz Jasełka, z których dochód przeznaczono na potrzeby szkolne i nagrody dla uczniów. Pierwsze przedstawienie w Gnojniku urządzono w 1925 roku. W latach międzywojennych nauczycielswto w dalszym ciagu organizowało przedstawienia oraz zakładało koła młodzieży i urządzało świetlicę i szkolną Kasę oszczędności. Praca nauczycielstwa prowadzącego zespoły teatralne i chóralne, urządzajacego obchody narodowe miała charakter całkowicie bezinteresowny i polityczny.
Kultura
Życie kulturalne skupione jest przedewszystkim w Gminnym Ośrodku Kultury, który kultywuje i propaguje lokalne obrzędy i zwyczaje, prowadzi zespół folklorystyczny "Nasi" w Gnojniku i zespół taneczny "Szkraby". GOK jest również wydawcą gazety lokalnej "Wieści Gminne" Bogaty księgozbiór Gminnej Biblioteki Publicznej rozwija i zaspokaja potrzeby czytelników. W Gnojniku nie zaniedbuje się również sportu. Działa klub sportowy "Pagen Gnojnik" oraz sekcje: szachowa i tenisa stołowego. Sportowcy do swej dyspozycji maja stadion, boiska, nową salę gimnastyczną, boisko do piłki ręcznej i koszykówki.
Zabytki Gnojnika
Na terenie wsi Gnojnik znajdują się zabytki takie jak:
kościół p.w. świętego Marcina z 1380 roku,
pomnik przyrody - drzewo obok kościoła,
organistówka z XVIII/ XIX w.,
oficyna dworska z XVIII/ XIX w.,
spichlerz z połowy XIX w.,
cmentarz,
młyn,
park dworski założony w 1840 roku,
kapliczki szafkowe,
kapliczki kamienne i krzyże drewniane,
Kościół w Gnojniku
Gotycki kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina został zbudowany w 1380 roku. Fundatorem tegoż budynku był kanonik kapituły krakowskiej Marek, który razem ze swoją siostrą Dorotą był dziedzicem Gnojnika i patronem kościoła. Ufundowany kościół konsekrował biskup krakowski Jan Radlica dnia 14. XII. 1382 roku. Od 1573 - 1617r kościół w Gnojniku był w posiadaniu Arian, których sprowadził ówczesny dzierżawca dóbr gnojnickich Mikołaj Przypkowski, zwolennik tej sekty. Wówczas kościół służył do przechowywania zboża, a probostwo zagarnął ówczesny dziedzic. Służba Boża, udzielanie sakramentów świętych zostało przerwane na przeciąg 42 lat, bo tyle trwała okupacja kościoła przez arian.
Kościół odrestaurowano w 1633 r. za staraniem dziedzica Kaspra Wielopolskiego, kasztelana wojnickiego i podkomorzego krakowskiego. Równocześnie przywrócono proboszcza i oddano dobra.
W roku 1657 kościół gnojnicki podczas najazdu na Polskę, został doszczętnie
zniszczony przez Siedmiogrodzian. Obrabowali go ze wszystkich kosztowności a nawet sprzętów kościelnych. Odnowiony został w 1900 roku (m.in. nadbudowa wieży w miejsce drewnianej izby wg projektu Z. Hendla.). Remontowany w 1957 roku.
Kościół miał charakter obronny, o czym świadczy wieża i maleńkie brązowe okienka strzelnicze pod dachem.
Kościół w Gnojniku jest murowany, jednonawowy, o kwadratowej nawie, z prezbiterium zamkniętym trójbocznie obok niego od pd. znajduje się zakrystia. Nawa pokryta jest płaskim stropem. Apsyd pokrywa sklepienie krzyżowo - żebrowe. Od pd. w wejściu mieści się gotycki portal ostrołuczny ujęty w pinakle i maswerki. We wschodniej ścianie prezbiterium znajduje się kamienne tabernakulum z XIV wieku. Wyposażenie wnętrza pochodzi z XVII i XIX wieku. Od zachodu wieża nakryta strzelistym hełmem. Budynek pokrywają siodłowe dachy. Ciekawy jest również zegar słoneczny nad kruchtą kościoła.
W XVIII wieku - Roman Petrczyn, dziedzic dóbr gnojnickich ufundował ołtarze.
W 1854 - zakupiono nowe organy.
W 1880 - wybudowano "ogrojec".
W 1907 - odmalowano ołtarze.
Obok kościoła znajduje się drzewo - pomnik przyrody - jest to pozostałość starodrzewu. Na fotografii drugie drzewo od lewej.
Kościół w Gnojniku
Organistówka
Znajduje się przy kościele, pochodzi z przełomu XVIII i XIX wieku. Wykonana jest z drewna, usytuowana na kamiennym podpiwniczeniu, z gankiem od pd. na czterech wysokich i smukłych słupach.
Oficyna
Oficyna dworska, pochodzi z przełomu XVIII i XIX wieku. Wykonana jest z drewna, znajduje się na kamiennej podmurówce, dwutraktowa, nakryta jest dachem czterospadowym.
Spichlerz
Spichlerz pochodzi z połowy XIX wieku. Wystawiony został prze Edwarda Homolocza, właściciela Gnojnika. Murowany, trzykondygnacyjny, wybudowany jest na planie prostokąta, pokryty jest dachem siodłowym. Obecnie sprzedaje się tam mąkę.
Cmentarz
Cmentarz w Gnojniku położony jest przy samym początku miejscowości (od Brzeska), przy ruchliwej trasie Brzesko - Nowy Sącz. Oddalony jest od kościoła o kilkaset metrów. Parking oraz ogrodzenie obsadzone jest drzewami. Na obszarze cmentarza znajduje się wiele ciekawych, tajemniczych i zabytkowych nagrobków ( pomników). Jednym z nich jest grób rodzinny Łysakowskich oraz grób nieznanego żołnierza.
Fotografia grobu rodzinnego Łysakowskich - właścicieli dóbr Gnojnika.
Nagłówki na mogile:
Józef Leliwa Łysakowski przeżył lat 84 zmarł 21 I 1929. "Tu oczekują na zmartwychwstanie w dzień sądu i miłosierdzia"
Dom. Wanda Franciszka z Czołowskich Łysakowska 1866 - 1975
Stefania Maria z Łysakowskich Zając 29 X 1890 - 7 I 1975.
Rysia najukochańsza córeczka Tadeuszów Łysakowskich ur. 30 I 1924 um. 16 IV 1927r. "Na krótki czas ach żegnaj nam!"
Tadeusz Jejiwa Łysakowski. Właściciel dóbr. Swalezer Rokietańskich kawaler
krzyżowalecznych przeżył 35 lat zmarł 18 XII 1931.
"Odszedł zostawiając w nieutulonym smutku żonę dzieci i rodzinę" "Zaszło mi słońce gdy jeszcze dzień był". Aleksander Zając 26 I 1919. 5 IV 1991. Boże zbaw jego duszę.
Młyn
Pierwsza wzmianka o młynie w Gnojniku pochodzi z 2399 roku. Czynsz z niego w wysokości 1 grzywny otrzymywał corocznie dziedzic Hebda z Tropia. Młyn istniał zapewne poprzez następne lata, gdyż w roku 1570 wzmiankowany był Grzegorz Młynarz, który najprawdopodobniej przybrał nazwisko od wykonywanego zawodu. Zaś w roku 1629 młynarz Błażej Mikutka wraz ze swoją żoną Katarzyną zeznał, że sprzedał młyn Zawadzie Bartłomiejowi za 45 grzywien polskich. Następne wzmianki o młynie pochodzą z roku 1673, 1680 i 1712, że "od dwóch kuł dorocznych" (czyli od młyna o dwu kołach, oddanego na roczną dzierżawę) płaci się podatek ( 1673 r. - 3 floreny 6 gr. A w roku 1712 - 24 grosze).
Park dworski
Park dworski typu krajobrazowego, założony został około 1840 roku prze Edwarda Homolacza, właściciela Gnojnika. Park ten zajmuje powierzchnię mniej więcej 4 hektarów. Znajdują się tu resztki starodrzewu. Las ma nieczytelną kompozycję przestrzenną.
Kapliczka szafkowa
Znajduje się na parceli nr 219 R. Strzesak. Kapliczka ta wzniesiona została na początku XX wieku, z fundacji Franciszka Bystronia, przewodnika pielgrzymek kalwaryjskich. Są to dwie drewniane, oszklone figurki Serca Jezusa i Matki Boskiej z Dzieciątkiem, usytuowane na ozdobnym słupie.
Figurki kamienne
Na terenie wsi Gnojnik znajdują się cztery zabytkowe, kamienne figurki.
Pierwsza a zarazem najstarsza figurka pochodzi z 1732 roku i mieści się obok mostu na Uszwicy. Ufundowana została przez Jana Bogusława Petrzczyna, właściciela wsi. Barokowa, zwieńczona posągiem św. Jana Nepomucena usytuowana, na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie z herbem Prus. Druga znajduje się na posesji J. Ruszaja. Wzniesiona została zapewne ok. połowy XIX wieku, nieustalonej fundacji. Zwieńczona jest posągiem N.M.P. Niepokalanie Poczęte, na czworobocznym, gzymsowanym postumencie z płaskorzeźbami: Chrystusa Zmartwychwstałego, św. Piotra, Heleny. Podbudowa figurki jest wielostopniowa, całość osłonięta jest ozdobnym, blaszanym zadaszeniem. Figurka odnawiana była w 1968 roku. Trzecia figurka pochodzi z 1866 roku i mieści się na parceli J.W. Frankowskich. Wieńczy ja posąg M.B. Różańcowej, na czworobocznym , ogzymsowanym postumencie z płaskorzeźbami Zwiastowania, Upadku pod krzyżem, św. Wojciecha. Osłonięta jest blaszanym zadaszeniem. Czwarta figurka pochodzi z 1949 roku, z fundacji W. Warzechy oraz J.K. Rojków. Znajduje się na parceli nr 85 W. Konstantego Zwieńczona jest posągiem M.B. Różańcowej, na czworobocznym, dwukondygnacjowym postumencie z płaskorzeźbami Św. Rodziny, św. Wojciecha, Jana Chrzciciela, Franciszka z Asyżu. Figurka osłonięta jest blaszanym zadaszeniem.
Krzyże drewniane
Jeden znajduje się na parceli K. Konstantego. Wzniesiony został zapewne na przełomie XIX/ XX w. krzyż ten zwieńczony jest kapliczką szafkową z krucyfiksem, pierwotnie umieszczoną na drzewie. Drugi natomiast znajduje się na parceli J. Pióreckiego. Wzniesiony został zapewne w 1950 roku. Z metalowym wizerunkiem Chrystusa.
Lewniowa
Położenie
Lewniowa leży we wschodniej części województwa małopolskiego, w południowej części powiatu brzeskiego, na terenie gminy Gnojnik.
Współrzędne geograficzne miejscowości to 49° 53' N oraz 20° 38' E. Od północy Lewniowa sąsiaduje z Biesiadkami, od wschodu ze Złotą, na południu z Tworkową i Tymową, zaś od zachodu z Gnojnikiem i Gosprzydową.
Obecnie teren wsi stanowi obszar o powierzchni 6,3 km2, zamieszkuje ją 888 osób. Przeciętna gęstość zaludnienia wynosi 141 os./km2.
Wieś ma charakter rolniczy, a blisko połowa mieszkańców deklaruje jako główne źródło utrzymania pracę na roli. Gospodarstwa są nisko towarowe i bardzo rozdrobnione. Najwięcej z nich ma powierzchnię od 1 do 2 ha (49,7 %) oraz od 2 do 5 ha (47,8%). Obecnie jednak następuje dość szybka zmiana źródeł utrzymania, wiąże się to z rosnącym poziomem wykształcenia młodych ludzi, rozszerzeniem sieci usług i drobnej wytwórczości. Jednocześnie narasta problem bezrobocia we wszystkich grupach ludzi w wieku produkcyjnym. Istnieje tu dość duża skala zjawiska emigracji zarobkowej do państw Europy Zachodniej.
Zabudowa Lewniowej jest dość luźna, a rozkład miejscowości przypomina tzw. wielodróżnicę, cechującą się nieregularną zabudową i nieregularnym przebiegiem dróg. Wieś podzielona jest na szereg części, mających nazwy własne, które ułatwiają orientację w terenie. Zjawisko to ma genezę w tradycji, jak i historii miejscowości.
Parafia Lewniowa powstała w 1980r. , a jej pierwszym proboszczem został ks. Rzeźnik. W latach-1981-1983 wybudowano kościół pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski.
Zanim powstała parafia Lewniowa, nabożeństwa były odprawiane w przydrożnej kaplicy. Powstała ona w 1859r i przyjęła za patrona Matkę Bożą Częstochowską.
Szkoła Podstawowa.
Pierwsza szkoła powstała w latach 1936-1939r. choć we wspomnieniach jednego z mieszkańców wsi, szkoła w Lewniowej istniała jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Budowę nowej szkoły rozpoczęto w 1997 roku, a do użytku została ona oddana w 2004 roku. Obecnie do szkoły uczęszcza ok. 80 osób. Dyrektorem jest pan mgr Zbigniew Stanuszek. Szkoła zatrudnia w tej chwili 13-tu nauczycieli. Lewe skrzydło parteru szkoły zajmuje oddział przedszkolny.
Przygotowali:
Monika Cygan
Agnieszka Jagielska
Damian Zydroń
Opublikowali:Damian Zydroń
Żaneta Sroka
|
Gościem na naszej stronie !!!
